Tai nạn thương tích ở trẻ em là một trong những nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng và sự phát triển toàn diện của trẻ. Chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ em là trách nhiệm của mỗi gia đình, nhà trường và toàn xã hội.
Trẻ em là tương lai của đất nước, là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình. Tuy nhiên, do đặc điểm tâm lý lứa tuổi, tính hiếu động, tò mò và khả năng nhận biết, phòng tránh nguy hiểm còn hạn chế, trẻ em rất dễ gặp phải những tai nạn thương tích trong sinh hoạt, học tập và vui chơi.
Các tai nạn thường gặp bao gồm: đuối nước, tai nạn giao thông, té ngã, bỏng, điện giật, ngộ độc thực phẩm, động vật cắn và các tai nạn do vật sắc nhọn gây ra. Những tai nạn này có thể để lại hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, tinh thần, thậm chí cướp đi tính mạng của trẻ.
Đặc biệt, tại các địa bàn vùng cao, miền núi, nơi có nhiều sông, suối, ao, hồ, đường giao thông quanh co, dốc cao, nguy cơ xảy ra tai nạn thương tích đối với trẻ em càng cần được quan tâm. Vì vậy, công tác phòng ngừa phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, với sự tham gia tích cực của gia đình, nhà trường và cộng đồng.

Chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống tai nạn thương tích
Thứ nhất, phòng, chống tai nạn đuối nước.
Cha mẹ, người chăm sóc trẻ cần thường xuyên quản lý, giám sát trẻ; không để trẻ tự ý tắm, bơi lội hoặc vui chơi gần ao, hồ, sông, suối và những khu vực có nguy cơ đuối nước. Chủ động rào chắn, che đậy các dụng cụ chứa nước trong gia đình; hướng dẫn trẻ nhận biết những nơi nguy hiểm. Tạo điều kiện cho trẻ học bơi và kỹ năng an toàn trong môi trường nước. Khi phát hiện người bị đuối nước, trẻ cần lập tức kêu gọi người lớn hỗ trợ, không tự ý nhảy xuống cứu khi chưa có kỹ năng và phương tiện bảo đảm an toàn.
Thứ hai, phòng, chống tai nạn giao thông.
Gia đình và nhà trường cần thường xuyên giáo dục trẻ chấp hành các quy định về an toàn giao thông; đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn, cài quai đúng cách khi tham gia giao thông bằng xe mô tô, xe gắn máy hoặc xe đạp điện. Không để trẻ điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi hoặc không đủ điều kiện theo quy định. Hướng dẫn trẻ quan sát khi qua đường, không nô đùa dưới lòng đường, đặc biệt chú ý an toàn tại các đoạn đường đèo dốc, khúc cua và khu vực có nguy cơ sạt lở.
Thứ ba, phòng tránh té ngã, bỏng và điện giật.
Các gia đình cần kiểm tra, bảo đảm an toàn tại cầu thang, ban công, cửa sổ, sân chơi và những khu vực có độ cao nguy hiểm. Không để trẻ tiếp xúc với bếp lửa, nước sôi, thiết bị sinh nhiệt hoặc hệ thống điện không an toàn. Ổ cắm điện, dây dẫn điện phải được bố trí phù hợp, có biện pháp bảo vệ để tránh trẻ tiếp xúc trực tiếp.
Thứ tư, phòng tránh ngộ độc và tai nạn do động vật gây ra.
Thuốc chữa bệnh, hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật và các chất độc hại cần được bảo quản trong khu vực riêng, có khóa, ngoài tầm với của trẻ. Không để trẻ tự ý ăn các loại quả, lá cây, nấm rừng hoặc thực phẩm không rõ nguồn gốc. Đồng thời, hướng dẫn trẻ không trêu chọc chó, mèo và các động vật khác; chủ động phòng tránh nguy cơ bị động vật cắn hoặc côn trùng nguy hiểm đốt.
Thứ năm, trang bị kỹ năng tự bảo vệ và xử lý tình huống khẩn cấp.
Cha mẹ, thầy cô cần hướng dẫn trẻ nhận biết các nguy cơ gây tai nạn thương tích; biết tìm kiếm sự giúp đỡ khi gặp nguy hiểm. Khi xảy ra tai nạn, cần nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi khu vực nguy hiểm nếu bảo đảm an toàn, thực hiện sơ cứu phù hợp và liên hệ cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115 khi cần thiết. Không tự ý áp dụng các biện pháp xử lý thiếu cơ sở khoa học.
Phát huy vai trò của gia đình, nhà trường và cộng đồng
Để phòng, chống tai nạn thương tích ở trẻ em đạt hiệu quả, mỗi gia đình cần nâng cao trách nhiệm chăm sóc, quản lý và bảo vệ trẻ, tuyệt đối không chủ quan trước những nguy cơ tiềm ẩn trong đời sống hằng ngày.
Các trường học cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, tổ chức các hoạt động ngoại khóa, hướng dẫn trẻ kỹ năng phòng tránh đuối nước, tai nạn giao thông, phòng cháy, chữa cháy và các tình huống nguy hiểm thường gặp.
Các thôn, tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư cần tích cực tuyên truyền, rà soát những khu vực có nguy cơ xảy ra tai nạn thương tích, kịp thời đề xuất lắp đặt biển cảnh báo, rào chắn và các biện pháp bảo đảm an toàn, nhất là tại khu vực sông, suối, ao, hồ, công trình xây dựng và những tuyến đường nguy hiểm.
Mỗi hành động nhỏ hôm nay có thể ngăn ngừa những hậu quả đáng tiếc trong tương lai. Hãy bắt đầu từ việc quan tâm, giám sát, hướng dẫn và trang bị cho trẻ những kiến thức, kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ bản thân.
Vì sự an toàn và hạnh phúc của trẻ em, mỗi gia đình, nhà trường và toàn xã hội hãy cùng chung tay xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, không có tai nạn thương tích đáng tiếc xảy ra.